0

BAĞDAŞIKLIKLA ALAKALI ANLATIM BOZUKLUKLARI
1.GEREKSİZ SÖZCÜK KULLANILMASIYLA OLUŞAN ANLATIM BOZUKLUKLARI
·         Ülkemizin sorunları bitmiyor ,tükenmiyor
·         O günleri daha henüz dün gibi hatırlıyorum
·         Bu gece ısı sıfırın altında eksi beş derece olacak.
·         Gülmesinin nedeni bugün iyi bir haber almasındandır.
·         Onunla ilk tanışmamızı unutamam.
·         Dün gece uyurken gördüğü rüyayı anlattı.
·         Sanki dalgasız bir deniz gibiydi yüzü.
·         Sana söyleyeceğim bu gizli sırlarımı kimseye söyleme.
·         Yaptıklarını kendi ağzıyla itiraf etti.
·         Havada beyaz kar taneleri uçuşuyor.
·         Bu iş yerinde aşağı yukarı üç dört yıldan beri çalışıyorum.
·         Sınav yaklaştıkça öğrencilerin heyecanı gittikçe artıyor.
·         Galiba başka çaresi de yok gibi görünüyor.
·         Sınıfın boyu en kısa öğrencisini arkaya oturtmuşsun.
·         Yaşlı adam söz almak için oturduğu yerden ayağa kalktı.
·         Dosyadaki mevcut belgelerden anlaşılıyor ki bu iş uzun sürecek.
·         Artık bundan sonra oraya gitmene gerek kalmadı.
·         İki kardeşten en küçüğü okula gitmiyordu.
·         Bu saatte oraya yalnız gidemem;seninle birlikte gitmek istiyorum.
·         İşte seninle bu yüzden dolayı konuşmak istemiyorum.
·         Niçin böyle yüksek sesle bağırıyorsun ki?
·         Biz onlara iki günde bir, gün aşırı giderdik.
·         Yorulmamıza rağmen basamaklardan yukarı hızlı hızlı çıkıyorduk.
·         Türkçede Arapça ve Farsça dillerinden gelmiş sözcükler vardır.
·         Böyle havalarda eve bir tane bile ekmek götürmeyi unutur.
·         Kadın küçük çocuğa yaklaşarak senden büyük ağabeyin var mı diye sordu.
·         Yarınki toplantıda ülkenin ekonomik ve iktisadi problemleri tartışılacak.

2.YANLIŞ SÖZCÜK KULLANMAYLA OLUŞAN ANLATIM BOZUKLUKLARI
·         Bizden son öğretim durumunu gösteren bir belge istedi.
·         Vatandaşlarımız arasında din ,dil,ırk ayrıntısı yapılamaz.
·         Bazı öğrenciler derste çok çekimserdir.
·         Uzun saçlı bir genç geldi,kendini bize tanıştırdı.
·         Vezüv etken bir yanardağdır.
·         Deterjandan elleri tahrip oldu.
·         Bu bölgenin kendine özgün gelenekleri vardır.
·         Camdan yankılanan ışık gözlerimi kamaştırdı.
·         Yazarın on dördüncü kitabı da yayınlandı.
·         Belediyeler sık sık güz etkenlikleri yapıyor.
·         Çocukların birbirleriyle uygunluk içinde olmaları çok güzel.
·         Bu iki olay arasında hiçbir ayrıcalık yok.
·         Fiyatlar çok pahalı olduğu için satışlar çok durgun.
·         Kar yolu kapadığı için geçit servis yolundan sağlanıyordu.
3.SÖZCÜĞÜN YANLIŞ YERDE KULLANIMI
·         Eski Adana milletvekillerinden biri daha ölmüş.
·         Cesetler çok denizde kaldığından çürümüş.
·         Değil bir lokma ekmek bir tabak yemek yine bulamaz.
·         Bakanımız bir hafta içinde petrol üreten ülkeleri gezecek.
·         Ağrısız kulak delinir.
·         Atatürk’ün 119.doğum yılı törenle kutlanmıştı.
·         Bu yemek fazla dışarıda kaldığı için bozulmuş.
·         THY’ye ait 158 yolcunun bulunduğu uçak denize düşmüş.
4.ANLAMCA ÇELİŞEN SÖZCÜK KULLANIMI
·         Gönderdiğim paketi eminim bugüne kadar almış olmalısınız.
·         Müdür Bey bu adam için:”Çok mütevazı , burnundan kıl aldırmayan biridir.”diyor.
·         Artık kesinlikle böyle bir hataya düşmeyebilir.
·         Okulu bitireli hemen hemen tam on yıl oldu.
·         Elbette onunla birlikte gitmiş olabilirler.

5.ATASÖZLERİ VE DEYİMLERİN YAPISI İLE İLGİLİ
  • Ona ayak bağı oluyor , işini çabuk bitirmesini sağlıyordu.
  • Ona yardım et elinden geleni ardına koyma.
  • Alma garibin ahını çıkar aheste aheste.
  • Konferansta konuşmacının anlattıkları herkesin dikkatini çekmişti.Tüm dinleyiciler kulak kabartmış ,konuşmacıyı dinliyordu.
  • Bu görüntüler karşısında saçlarım diken diken oldu.
  • Bu konuyu onunla bir görüş o yol yolak bilen biridir.

6.MANTIK HATALARI
·         Önümüzdeki haftanın önemli programlarından bazılarını sizlere hatırlatmaya çalıştık.
·         Karar TBMM’nin 230’a karşı 190 oyla aldığı bir kararla kabul edildi.
Beyin zarı iltihapları iyi tedavi edilmezse ölüme; hatta sara nöbetlerine dahi yol açabilir.
Seninle değil şehir içinde gezmek, dünya turuna bile çıkılmaz.
7.ZAMİR EKSİKLİĞİNDEN
*Ehliyetini polis almış öyle mi?
*Bana ne söyleyeceğini biliyorum.
*Geleceğini ben biliyordum.
*Yarışmada birinci olduğuna sevindim.


BAĞLAŞIKLIKLA ALAKALI ANLATIM BOZUKLUKLARI
1)Yüklem Yanlışlığından Doğan Anlatım Bozuklukları:
*Kahvaltıda peynir,ekmek ve çay içtik.
*İçkiyi az sigarayı hiç içmem.
*Kimin dürüst,kimin dürüst olmadığını biliyor.
*Suçlamaların yersiz ve doğru olmadığını söyle.
*Baloya güzel bir elbise ve pahalı mücevherler takarak gelmişti.
*Çocuklarıyla bazen çok bazen de hiç ilgilenmezdi.
*Sabahları erken kalkar ve sakin havada koşuyordu.
*Annem yemek pişiriyor biz de ona yardım ediyorduk.
*Boyu kısa , bedeni de pek biçimli değildi.
*Aldığı şeyler hem pahalı hem de kaliteli değilmiş.
*Bu geziye okulumuz öğrencilerinden ve disiplin cezası almayanlar katılabilecek.

2)Özne Yanlışlığından Doğan Anlatım Bozuklukları:
*Dernek müdürünün yetkileri alındı ve kovuldu.
*O insanların sayısı azalıyor bulunmaz oluyor.
*Belediye tarafından yaptırılan dört katlı binanın inşaatı bitirildi ve hizmete girdi.
*Yaşlı adamın parası alınarak evine gönderildi.
*Viraja hızlı giren aracın lastiği patladı ve kaza yaptı.
*Herkes kazayı seyrediyor, yardım etmeyi düşünmüyordu.
*Hastanın durumu gittikçe kötüleşiyor,yerinden kalkamıyordu.
*Filmin güzelliği herkesi etkiledi;çünkü güzel çekilmişti.



3)Özne Yüklem Uyuşmazlığından Kaynaklanan Anlatım Bozukluğu:
Öznenin tekillik çoğulluk ve şahıs bakımından uyuşması gerekir;aksi taktirde anlatım bozukluğu ortaya çıkar.
a)Topluluk isimleri özne ise yüklem tekil olur;ancak topluluk isimleri çoğul eki alıyorsa yüklem de alabilir.
*Bizim takım sahaya çıktılar.
*Takımlar nihayet sahaya çıktılar.
*Ordular uzun süredir savaşıyor.
b)Bitki,hayvan,cansız varlık ve organ isimleri çoğul durumda özne ise yüklem tekil olur.
*Nedense köpekler sabaha kadar havladılar.
*Çiçekler sıcaktan kurumuşlar.
*Bu sıralar çok sağlam yapılmışlar.
*Seni görünce gözlerim dolar.
Not:İnsan dışı varlıklar kişileştirme yolu ile çoğul özne ise yüklem de çoğul olabilir.
*Martılar denize dalıp dalıp çıkıyorlar.
*Martılar bize selam getirdiler.
*Dağlar beyaz şallarını omuzlarına attılar.
c)Eylem isimleri ,çoğul özne ise yüklem tekil olur.
*Gülüşmeler çok uzun sürdüler.
*Tartışmalar sabaha kadar devam ettiler.
d)Çoğul sayılar özne ise yüklem tekil olur.
*İki kişi bankayı soymuşlar.
*Derse on öğrenci girmediler.
*Bana beş soru bıraktılar.
e)Saygı,sitem,küçümseme gibi durumlar için özne tekil de olsa yüklem çoğul yapılabilir.
*Ahmet Bey bizi hatırlamadılar.
*Ayşe Hanım odasında yoklar.
f)Öznede belgisiz zamir ya da belgisiz sıfat varsa yüklem tekil olur.
*Hiçbiri sizi görmüyorlar.
*Herkes bu konuda aynı fikirdeydiler.
*Birçok kişi aynı sorunu tartışıyorlar.
g)Bir cümlede birden fazla özne varsa ve bu öznelerin biri 1. kişi ise yüklem 1. çoğul olur.
*Ali, Ahmet ve ben dün size uğramıştık.
*Ben ve kardeşim size inanmıyoruz.
h)Birden fazla özneden biri 2.kişi ise yüklem 2.çoğul;öznelerin biri 3.kişi ise yüklem 3. çoğul olur.
*Sen ve kardeşin derse girmemişsiniz.
*Ahmetle o bu akşam gelecekler.
*Ben,sen,o burada nöbet tutacağız.
*O ve Murat bunu hemen yapacaklar

4)Tümleç Yanlışları:
a)Dolaylı Tümleç Eksikliği:
*Düşman kenti bombaladı ; ama giremedi.
*Çukurova’nın toprağı insanı diriltir, umut verir.
*Sizi önemseyen ve inanan insanlar var.
*Gençlerden çok şey bekliyoruz;fakat değer vermiyoruz.
*Kadının içeri girmesiyle çıkması bir oldu.
*Bu evden nefret ediyordu ;ancak darda kalınca geliyordu.
  
b)Zarf Tümleci Eksikliği:
*Yeni yetişen sanatçılara yardım eder,ilgilenirdi.
*Bir daha seni görmek ve karşılaşmak istemiyor.
*Arkadaşlarını aradı,sonra buluştu.
*Kötü bir beste yaptığımda beni eleştirir ve tartışırdı.
*Senin sorunlarını çözmeye çalışıyor; başa çıkmak için uğraşıyoruz

c)Nesne Eksikliği:
*Size teşekkür etmek ve kutlamak istiyor.
*Yazıya özendiği,dikkatle yazdığı belliydi.
*Sana telefon açmış,merak ediyormuş.
*Evin onarımını haftaya bitirecek , sonra da satacak.
*Bu kuralların gerekli olduğunu biliyorum;ama uygulayamıyorum.
*Yardıma muhtaç olanlara yardım eder , doyururdu.
*Onun sıcacık sesi bize ulaşır,mutlu ederdi.
*
Yazılarında, halkı soyanlara çatar,yerin dibine batırırdı.
*Suçlunun evini bastılar,yakalayıp polise teslim ettiler.
  
5)Tamlama Yanlışları: 
a)Bir sıfatla bir adın ortak tamlanana bağlanması anlatımı bozar:
*Doğa ve toplumsal olayları inceledik.
*Dün epik ve 
aşk şiirleri okuduk.
*Askeri ve devlet okullarına giriş sınavı yapılacak.
*Gençlik, duygusal ve kişilik sorunları yaşıyor.
*Politik ve ahlak yozlaşması önemli bir sorundur.
b)Çoğul anlamı taşıyan bir sıfattan sonra gelen ad tekil olmalıdır:
*Birçok seneler geçti.
*Bizde iki türlü düşünürler vardır.
*Her türlü tedbirler alındı.
*Birçok festivaller düzenlendi bu yaz.
*Bin türlü çiçekleri derledim sana.
c)Tamlayan Eki Eksikliği:
*Her önüne gelen aklına esen sözcüğü dilimize mal etmesi yanlıştır.
*Bu duygular geçici ve insanı yanıltıcı olduğu bilinmelidir.
*Büyük emek harcanarak yazılan eserler bilimsel bir yaklaşımla değerlendirilmesi gerekir.
d)Tamlayan Eksikliği:
*Öğrenciye bir şey vermeden gelişmesini umma.
*Arkadaşına yardım ederek mutlu olmasını sağladı.
*Tanıdıklarından alışveriş yaparak para kazanmalarına katkıda bulunurdu.
*Çocuklarıyla her konuyu konuşur , yanlışa düşmemelerine çalışırdı.


6)Eylem – Eylemsi Arasındaki Çatı Uyuşmazlığı:
*Bütün sorunlar halledilip öyle gidecekti.
*Bütün sahipsiz hayvanlar toplanıp şehir dışına götürecek.
*Sorular çok dikkatli okuyarak çözülsün.
*Çok emek harcanıp az para kazanabilmiş.




Yorum Gönder

 
Top